Żelazny temat!

Cze 5, 2019 | Artykuły | 0 komentarzy

Jak to tak naprawdę jest z tym żelazem? Dlaczego jest tak ważne i do czego jest nam potrzebne? 

Żelazo jest mikroelementem potrzebnym do prawidłowego rozwoju i wzrostu organizmu. 

Rola żelaza w organizmie człowieka jest wieloraka: 

– wchodzi w skład hemoglobiny tym samym odgrywa kluczową rolę w transporcie tlenu z płuc do wszystkich komórek ludzkiego ciała – oczywiście przez krwioobieg

– bierze udział także w powstawaniu leukocytów, gdy żelaza jest za mało nasza odporność może być osłabiona

– żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do właściwego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego – bierze udział w tworzeniu osłonek mielinowych włókien nerwowych oraz w utrzymaniu ich prawidłowego funkcjonowania. 

Żelazo dostarczane z dietą występuje w dwóch formach.

W formie hemowej – głównie z produktów pochodzenia zwierzęcego oraz w formie niehemowej z produktów pochodzenia roślinnego. Żelazo hemowe przyswajalne jest w 20%, a niehemowe w 5% .

Wchłanianie tego pierwiastka zależy w dużym stopniu od komponowania jadłospisu. 

Przyswajalność żelaza można zwiększyć poprzez wzbogacenie diety w produkty bogate w witaminę C (np. truskawki, czarną porzeczkę, paprykę, natkę pietruszki), a także wprowadzenie do diety produktów kiszonych. 

Czynniki, które pogarszają przyswajalność to: duże ilości błonnika, fityniany (znajdujące się w roślinach strączkowych czy produktach zbożowych), kwas szczawiowy (szpinak, rabarbar, kawa, herbata). 

Zapotrzebowanie na ten składnik zależy od wieku, płci a także aktywności fizycznej. W okresie naszego życia istnieją trzy okresy w których organizm ma zwiększone zapotrzebowanie na żelazo. Jest to okres pierwszych dwóch lat po urodzeniu, okres dojrzewania i przyspieszonego wzrostu młodzieży, a także okres rozrodczy kobiet.

Niemowlęta – 11mg

Dzieci (1-9 lat) – 7-10mg

Dzieci (10-18 lat)- 10- 15mg

Mężczyźni – 10mg

Kobiety – 10-18mg

Kobiety w ciąży – 27mg

Kobiety w trakcie laktacji – 10mg 

Co może spowodować niedobór żelaza?

– może przyczynić się do powstania niedokrwistości (objawy: bladość skóry, osłabienie, utrudnione zapamiętywanie, osłabienie mięśni, palpitacja serca czy szybsze męczenie się)

–  w miarę wyczerpania się zapasów żelaza, obniża się również zdolność organizmu do utrzymania prawidłowej temperatury ciała

– niedobór żelaza może również pogorszyć odporność organizmu

– braki żelaza są szczególnie niebezpieczne dla kobiet w ciąży. Wiążą się one ze zwiększoną umieralnością niemowląt oraz przedwczesnymi porodami.

– duży udział w niedoborach ma również nieprawidłowe komponowanie jadłospisu, a także czynniki utrudniające wchłanialność tego pierwiastka 

Gdzie znaleźć żelazo w jedzeniu?

Najbardziej obfitującym źródłem żelaza w pożywieniu jest mięso, podroby (wątroba), kakao, żółtka jaj, a także nać pietruszki. W rybach, zielonych warzywach, drobiu, razowym chlebie znajduje się średnia ilość żelaza. 

Z kolei produkty ubogie w żelazo to: mleko oraz produkty mleczne, mąka pszenna, ziemniaki, ryż i sporo świeżych owoców.